مقالات

لوله کشی زیر زمینی

اصطلاحات

به علت نیاز واحد سیویل برای دانستن محل های لوله کشی زیر زمینی چه دفنی چه در داخل کانال ، طراحی لوله کشی زیر زمینی قبل از لوله کشی بالای زمین انجام می شود .
قبل از شروع باید با اصطلاحات استفاده شده در لوله کشی زیر زمین که در ادامه مشخص شده است آشنا شوید .

Invert elevation
این اصطلاح که معمولا با تمام خطوط زیر زمینی می آید مربوط به ارتفاع کف داخلی لوله فاضلاب است . به علت تنوع زیاد اقلام و متریال های مورد استفاده در سیستم لوله کشی دفع آب زائد با ضخامت های مختلف ، ثابتی برای تنظیم کردن ارتفاع در نقشه های ساخت مورد استفاده قرار میگیرد که از این به بعد با نام ارتفاع لوله کشی زیر زمینی شناخته می شود .

Sewer main
خط اصلی تخلیه فاضلاب در یک سیستم می باشد که توسط محفظه فاضلابی (sewer box) به دلایل ایمنی تفکیک می شود .

Lateral
دالان های زیرزمینی جهت خطوط تخلیه هستند که از چند زیر مجموعه دالان تغذیه می شوند و سپس در خط فاضلاب اصلی ، از طریق یک سیستم آب بندی شده تخلیه می شوند .

Sub lateral
اینها خطوط زیر مجموعه دالان زیر زمینی می باشند که خطوط انشعابی ( branches ) و محفظه فاضلابی ( sewer box ) آب بندی شده را جمع آوری و به دالان های زیر زمینی ( Lateral ) می ریزند .

Branches
تمام خطوط تخلیه مختلف در کارخانه توسط خطوط انشعابی ( branches ) جمع آوری می شود ( برای مثال از آبگیرها ( Catch basin ) و قیف های تخلیه ( Drain hub ) و به زیرمجموعه دالان زیر زمینی ( sub lateral ) می ریزند .

Lift station
یک سازه زیر زمینی است ( مثلا یک چاله ) که جهت پمپاژ فاضلاب به ارتفاع بالاتر که می تواند یک سیستم جمع آوری فاضلاب باشد ، مورد استفاده قرار می گیرد .

Catch basin
آبگیر ، محلی است برای جمع آوری پس آب های سطحی و شامل یک خروجی مایع و تله رسوب می باشد .

Clean out
یک اتصال لوله کشی در سیستم فاضلاب است که در سطح زیر زمین قرار گرفته و برای بازرسی و یا تمیز کاری سیستم استفاده می شود .

Drain hub
قیف تخلیه ، معمولا یک اتصال لوله ۴ اینچ باز می باشد که تقریبا در ارتفاع ۴ اینچی ( ۱۰۰ میلی متر ) بالای زمین یا کف سکو قرار می گیرد . قیف تخلیه برای جمع آوری فاضلاب و پسماندها از پمپ ها ، لوله ها یا تجهیزات استفاده می شود .

Trench
کانال ، گودال دراز رو بازی است که از سه طرف دارای سطح بتنی بوده و بالای آن ، همسطح زمین است . کانال محل قرار گیری لوله های زیرزمینی است که ممکن است به بازرسی حرارتی یا دسترسی اپراتور نیاز داشته باشند .

Sewer box
محفظه فاضلاب ، جهت جمع آوری فاضلاب آب روغن ( oily water ) مورد استفاده قرار می گیرد . اجازه دسترسی برای بازرسی و تمیزکاری سیستم فاضلاب اصلی ( sewer main ) را می دهد .

  • به دالان های زیرزمینی امکان آب بندی در حالی که به فاضلاب اصلی ( main sewer ) متصل شده می دهد .
  • در تقاطع لوله ها و جایی که سایز لوله ها در خط اصلی تغییر می کند و در هر ۶۱ متر برای داخل واحد فرآیندی و در هر ۱۲۲ متر در خارج از محوطه مورد نیاز است .
  • به گونه ای سایز شده است که به کارگر اجازه داخل شدن و بازرسی کردن و تعمیرکاری داده شود . حداقل قطر باید ۴۸ اینچ ( ۱۲۰۰ میلی متر ) باشد .
  • به نردبان به عنوان جزئی از طراحی نیازی نداشته باشد .
  • باید تمام سیستم های فاضلابی پوشش آب بندی و درزگیری شوند تا هیچگونه نشتی نداشته باشیم البته خطوط جمع آوری آب باران که در منطقه غیر خطرناک ( Non hazardous ) قرار می گیرند و در پوشش مشبک آهنی روباز دارند ، پوشش آب بندی نیازی ندارند . sewer box که در مناطق پر خطر قرار گرفته اند باید درارای یک لوله خروجی ۴ اینچی باشد که در یک منطقه امن به اتمسفر خالی شود .

Seal
این وسیله ، پتانسیل امکان پخش شدن آتش از یک منطقه به منطقه دیگر را در یک سیستم فاضلاب می گیرد .

Angle of repose
زاویه قرارگیری ، فوندانسیون بتنی باید بروی خاک غیر غربال شده باشد و نباید از زیر آن لوله کشی و یا کنال بگذرد .زاویه قرارگیری تحت ۴۵ درجه از انتهایی ترین لایه فونداسیون به پایین را نمایش می دهد . چیزی نباید در این منطقه قرار گرفته باشد . پروژه هایی که در زیر فونداسیون از شمع (Pile) استفاده می کنند نیازی به در نظر گرفتن این زاویه ندارند چرا که شمع ها بار فونداسیون را تحمل می کنند .

انواع سیستم ها

این قسمت شامل انواع مختلف سیستم های زیرزمینی است که در واحد و یا کارخانه فرآیندی استفاده می شود .

سیستم جمع آوری آب غیر آلوده ( Uncontaminated Storm Water )
این سیستم به طور کلی آب های جانبی ( Service Water ) را از تمام تجهیزات ، راه های دسترسی و جاده هایی که به این تجهیزات می رسند را جمع می کند . این مجموعه با استفاده از تخلیه کننده های سطحی ، آبگیر ، هدایت کننده آب از سقف ، جوب ها و گودال ها به دست می آید .

آب فرآیندی مصرفی در صورتی که عاری از هرگونه آلاینده هیدروکربن باشد نیز به این سیستم وارد می گردد . به علاوه این سیستم باید به گونه ای سایز بندی شود که قادر به جمع آوری آب باران های شدید یا آب آتش نشانی باشد ( هرکدام که بیشتر باشد ) . در اکثر موارد حجم آب آتش نشانی معیار سایز بندی می باشد .

سیستم جمع آوری آب آلوده (contaminated Storm Water )
این سیستم آب های پسماندهای سطحی را که احتمالا شامل هیدروکربن هستند از محوطه تجهیزات جمع آوری می کند . این آب ها باید قبل از تخلیه در سیستم جمع آوری آب های غیرآلوده یا آب های طبیعی ( مثل رودخانه یا نهر ) از تجهیزات تصفیه کننده عبور کنند .

سیستم جمع آوری آب و روغن ( Oil water sewer )
این سیستم آب های پسماند ، چکه ای و نشت کرده از تجهیزات و لوله کشی مناطقی که شامل تجهیزات فرآیندی و مایعات غیرخورنده است را جمع آوری می کند . طراح باید بتواند چنین تجهیزاتی را شناسایی کند و یک قیف جمع آوری تخلیه ( Drain hub ) برای هرکدام از این خروجی های تخلیه شونده در نظر بگیرد .

سیستم جمع آوری آب های شیمیایی ( Chemical Water )
این سیستم اسیدها و پسماندهای شیمیایی تجهیزات و لوله کشی اطراف آن ها و همچنین نشتی های سطحی اطراف تجهیزات را با استفاده از قیف تخلیه و فضاهای محدود جمع می کند . این سیستم ممکن است به یک چاله ریخته شود و یا ممکن است از تجهیزات خنثی کننده عبور داده شوند و به سیستم Oily Water تخلیه شوند .

سیستم جمع آوری آب های ترکیب شده ( Combined sewer )
فرآیند فاضلاب oily water و storm water ممکن است به یک سیستم بریزد .

سیستم جمع آوری آب های بهداشتی ( Sanitary sewer )
این سیستم پسماند آب های فاضلابی دستشویی را جمع می کند . در صورتی که به یک چاله فاضلابی ( Lift station ) جهت از بین بردن تخلیه نشود به یک مخزن جمع آوری آب های آلوده یا منطقه تخلیه فاضلاب ها خواهد شد .

سیستم جمع آوری آب های تخلیه مازاد ( Blow down system )
این سیستم آب های تخلیه شونده اطراف بویلرها و مخازن را جمع آوری به عنوان یک سیستم جداگانه لوله کشی و ترجیحا منتقل به ناحیه غیر صنعتی می شود .

همچنین مجاز است که به محفظه فاضلابی ( sewer box ) در سیستم جمع آوری oily water منتقل شود در حالتی که دور از یکی از منبع های فاضلاب که فاضلاب وارده از کوره ها را جمع آوری می کند باشد .

این مجرای فاضلاب باید در فاصله ۱۵ متری از یک کوره آتش ( Fired heater ) واقع شده باشد و باید دارای پوشش درزبندی و دریچه خروجی هوا باشد .

سیستم تخلیه ( Pump-out System )
این سیستم در دیاگرام لوله کشی و ابزار دقیق ( P&ID ) نشان داده می شود . اگرچه به شیب نیازی ندارد اما از پاکت کردن ( بالابردن خط لوله کشی ) باید جلوگیری کرد چون معمول است که سیال داغ به بیرون پمپ شود لذا باید فضای کافی برای انبساط و انقباض در نظر گرفت .

اگرچه عموما از کانال ( Trench ) استفاده می شود ، خطوط تخلیه دفنی با مخلوطی از شن و عایق حرارتی سیلیکون پوشانده می شوند .